Pryder am ddiffyg Llywodraeth Lafur Cymru i sicrhau adnoddau addysgol Cymraeg i blant Cymru

Mae un o bwyllgorau addysg Gwynedd wedi nodi pryder nad yw Llywodraeth Lafur Cymru yn cydymffurfio a’i Deddf Iaith ei hun, yn sgil trafodaeth hir am adnoddau Cymraeg i ddisgyblion addysg grefyddol TGAU.

Ers un mis ar bymtheg mae Cyngor Gwynedd yn pwyso ar Lywodraeth Lafur Cymru i sicrhau bod adnoddau TGAU Addysg Grefyddol ar gael mewn da bryd i ddisgyblion sy’n astudio’r pwnc trwy gyfrwng y Gymraeg. Erbyn hyn mae Cyngor Ymgynghorol Sefydlog Addysg Grefyddol Gwynedd (CYSAG) yn pryderu am ddiffyg awydd Llywodraeth Cymru i sicrhau bod adnoddau ar gael i ddisgyblion yn Gymraeg ac yn Saesneg ar yr un pryd.

Yn ôl Cynghorydd Plaid Cymru Paul Rowlinson, Cadeirydd Cyngor Ymgynghorol Sefydlog Addysg Grefyddol Gwynedd: “Yn ddi-os, bydd disgyblion sy’n astudio TGAU Addysg Grefyddol trwy gyfrwng y Gymraeg eleni, wedi bod dan anfantais enfawr, oherwydd na chyrhaeddodd yr adnoddau ar gyfer astudio’r pwnc trwy gyfrwng y Gymraeg tan fis Chwefror, chwe mis i mewn i’r flwyddyn ysgol.

“Yr hyn sy’n pryderu CYSAG ymhellach, yw’r ffaith nad yw’r Llywodraeth yn cymryd cyfrifoldeb dros newid y drefn fel y bydd adnoddau Cymraeg yn cael eu cyflwyno i ddisgyblion yn amserol yn ein hysgolion yng Ngwynedd ac yng Nghymru gyfan. Yn ei hymateb i’n llythyrau, mae’r Gweinidog yn rhoi’r argraff mai rhywbeth mympwyol yw penderfyniad cyhoeddwyr masnachol a ydynt am gyhoeddi adnoddau trwy gyfrwng y Gymraeg ai peidio.

“Mae hyn yn gosod cynsail peryglus iawn ym marn CYSAG, gan ddangos diffyg parch i’n disgyblion sy’n astudio pynciau TGAU trwy gyfrwng y Gymraeg. Ond yn fwy fyth, rydym yn pryderu’n ddirfawr fod Llywodraeth Lafur Cymru yn torri cyfraith gwlad, Y Ddeddf Iaith, sy’n nodi’n glir na ddylid trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg yma yng Nghymru,” eglura’r Cynghorydd Paul Rowlinson.

“Fel y corff sy’n arwain a rheoli yma yng Nghymru, mae gan y Blaid Lafur le i ateb cwestiynau sylfaenol yn y maes yma. Wedi cyfnod hir yn aros, mae’r Gweinidog, o ganlyniad i’n cwynion a’n pwysau, wedi cytuno i sefydlu grŵp i ystyried ffyrdd o sicrhau bod adnoddau yn cael eu datblygu yn Gymraeg a Saesneg ar yr un pryd. Dwi’n mawr obeithio y byddwn yn gweld gwelliant er mwyn i ddisgyblion sy’n astudio trwy gyfrwng y Gymraeg dderbyn eu gwerslyfrau a deunydd astudio ar yr adeg pan fydd arnynt eu hangen.”

Yn ôl Aelod Cynulliad Plaid Cymru dros Arfon, Siân Gwenllian: “Mae Cynghorwyr y Blaid yng Ngwynedd a Phennaeth Addysg y sir wedi bod yn pwyso ers bron i ddwy flynedd am ymateb cadarnhaol a chadarn i’r mater yma. Yn anffodus, mae disgyblion y flwyddyn academaidd ddiwethaf wedi gorfod gwneud eu gorau i astudio o dan amgylchiadau anodd. Diolch i ddygnwch a dyfalbarhad Plaid Cymru, mae’r Gweinidog Addysg, o’r diwedd, yn dechrau symud ar y mater.”


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.